pH Hesaplama
[H⁺], pH, pOH ve [OH⁻] arasında çift yönlü dönüşüm: pH = −log[H⁺] ve pH + pOH = 14 bağıntıları anında uygulansın.
pH, çözeltilerin asitlik-bazlık derecesini tek sayıyla özetler: pH = −log[H⁺]. Bu araç, derişim ile pH arasında çift yönlü geçiş yapar. [H⁺] derişimini yazarsanız pH, pOH (pH + pOH = 14 bağıntısıyla) ve [OH⁻] derişimini verir; pH'ı yazarsanız [H⁺] ve [OH⁻]'e geri döner. Sonuçların yanında çözeltinin asidik, bazik ya da nötr karakteri de gösterilir.
Örnek değerler doludur: 0,01 M HCl kuvvetli asit olduğu için tam ayrışır, [H⁺] = 10⁻² M ve pH = 2 çıkar. Kuvvetli asit-bazlarda derişim doğrudan kullanılır; zayıf asitlerde (sirke, karbonik asit) ayrışma denge sabitiyle hesaplanır ve 11. sınıf denge konusuna taşınır — bu araç 25 °C kabulüyle kuvvetli asit-baz ve genel dönüşüm hesapları içindir.
[H⁺] ↔ pH ↔ pOH ↔ [OH⁻]
İki alandan birini doldurun: [H⁺] derişimi (mol/L) ya da pH. Diğerleri otomatik hesaplanır (25 °C kabulü).
Nasıl Hesaplanır?
Üç bağıntıyı bilmeniz yeterlidir: (1) pH = −log[H⁺] — asitlik ölçeği. (2) pH + pOH = 14 — 25 °C'de suyun özelliği. (3) [H⁺] = 10⁻ᵖᴴ — ters dönüşüm. Kuvvetli asitte [H⁺] başlangıç derişimine eşittir; kuvvetli bazda önce [OH⁻] ile pOH bulunur. Her bir pH birimi [H⁺]'ta on kat fark demektir: pH 2 ile pH 4 arasındaki çözelti yüz kat derişim farkı taşır.
Sık Sorulan Sorular
pH nasıl hesaplanır?
pH = −log[H⁺] formülüyle hesaplanır. 0,01 M HCl tam ayrıştığı için [H⁺] = 10⁻² M ve pH = 2'dir. Ters yönde, pH biliniyorsa [H⁺] = 10⁻ᵖᴴ ile derişim bulunur; araç iki yönlü çalışır.
pH ile pOH arasındaki ilişki nedir?
25 °C'de pH + pOH = 14'tür. Örneğin pH 3 olan çözeltinin pOH'ı 11'dir. pOH = −log[OH⁻] olduğundan [OH⁻] derişimi de bu bağıntıdan elde edilir.
pH 7 her zaman nötr müdür?
Yalnızca 25 °C'de. Sıcaklık arttıkça suyun oto-iyonizasyonu artar ve nötr nokta 7'nin altına kayar; ancak asidik-bazik ayrımı daima [H⁺] ile [OH⁻] eşitliğine göre yapılır. Sınav sorularında 25 °C kabulü geçerlidir.
Bazik çözeltinin pH'ı nasıl bulunur?
Önce [OH⁻] ile pOH = −log[OH⁻] hesaplanır, sonra pH = 14 − pOH alınır. Örneğin 0,001 M NaOH için pOH = 3 ve pH = 11'dir. Araçta [H⁺] alanına 10⁻¹¹ gibi bir değer yazarak da aynı sonuca ulaşırsınız.